مانی رسانه ManiMedia

عروسک های سنتی اقوام در فهرست ناملموس کشور به ثبت رسید

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر مانی رسانه-پژوهشگاه میراث فرهنگی ۱۵ عروسک سنتی اقوام را در فهرست ناملموس کشور به ثبت رسانده است.

بخشی در وزارت میراث فرهنگی به نام اداره ثبت میراث ناملموس وجود دارد که آنچه به‌عنوان میراث فرهنگی به حساب می‌آید ولی شفاهی و غیرقابل لمس است در این قسمت گنجانده می‌شود.با توجه به اینکه جنس عروسک‌ها مواد عالی است، هزار سال عمر نمی‌کنند بلکه پوسیده و تجزیه می‌شوند، اینکه ما بعد از سال‌های سال می‌توانیم عروسک بسازیم به این خاطر است که نوع ساخت عروسک‌ها سینه‌به‌سینه و شفاهی از مادر به دختر منتقل شده است و این عروسک‌ه به عنوان میراث ناملموس شناخته می‌شوند که تا به امروز در فهرست ناملموس کشور  ۱۵ عنوان عروسک در استان‌های مختلف ثبت شده است.

البته با ثبت این عروسک‌ها تنها خودشان ماندگار به ثبت نمی‌رسند بلکه روش ساخت، فرهنگ وابسته به آن مثل لالایی‌های قدیمی، نحوی لباس پوشیدن، نوع خواستگاری، مراسم و آداب عروسی توسط آن عروسک‌ها احیاء می‌شود. همچنین در حین ثبت این مستندات عروسک‌سازی این آداب‌ورسوم هم توسط زنان روستایی و محلی ثبت ‌شد. زمانی‌که یک عروسک ثبت می‌شود فرهنگ شفاهی آن هم ثبت خواهد شد. مثلا در «میمن» پیرزنی با چوب خانه کوچکی برای بازی عروسک‌ها درست کرد که به نوعی خاله‌بازی کودکان در این خانه‌ها انجام می‌شد.

تعداد این عروسک‌های ثبت شده ۱۵ تا است و اسامی آنان «دوتوک، عروسک بازیچه خراسان جنوبی، روستای سربیشه»، «دُهتُولوک، این عروسک‌ها در استان هرمزگان جزیره قشم»، «لیلی یا لیلی بازبازک، سه استان خوزستان، چهارمحال و بختیاری و فارس»، «بی‌بی کُگ، عروسک‌های آیینی – بازیچه زرتشتیان یزد»، «قورچوق، (qorčoq)عروسک بازیچه قوم ترکمن»، «لال ِبهیگ یا لال عروس، عروسک لال، لال عاریس عروسک بازُفت چهارمحال و بختیاری»، «بوکه بارانه عروسک آیینی مربوط به مراسم باران خواهی استان کردستان»، «مینابازی عروسک نمایشی مربوط به استان فارس»، «تکه نام عروسکی است که در استان اردبیل»، «عاروسو عروسک بازیچه استان کرمان، شهر بابک»، «لوپک چَمکی یا ماهی ملک عروسک آیینی استان کرمان، عباس آباد قلعه گنج، روستای تم گران»، «تادونه عروسک آیینی اقوام گالش( چشم زخم)استان مازندران»، «عروسک‌های قاشقی، مهارت ساخت و فرهنگ روایتگری»، «عاروسک جُلی عروسک بازیچه استان یزد، شهر ابرکوه» و «عروسک چشم زخم فارس» است.