مانی رسانه ManiMedia

اوین و شرایط سخت این روزهای، زندانیان سیاسی

مانی رسانه-هم اکنون ۳۵ زندانی و  متهم سیاسی و امنیتی در بند زنان زندان اوین با مشکلات عدیده بسر می‌برند.

به گزارش سرویس حقوق بشر مانی رسانه- بند زنان زندان اوین موسوم به بند نسوان در مجموعه زندان اوین واقع در شمال تهران قرار دارد. هم‌اکنون ۳۵ زندانی و متهم سیاسی و امنیتی در این بند بسر می‌برند. زندانیان حاضر در این بند با مشکلاتی همچون محدودیت در دسترسی به خدمات درمانی، نایابی و گرانفروشی کالای مورد نیاز توسط فروشگاه زندان، کیفیت بد غذا و… روبرو هستند. در دوران شیوع کرونا اعزام به دادسرا و دادگاه کماکان و بیش از گذشته ادامه دارد. در گزارش پیش رو علاوه بر شرح وضعیت این محل و اسامی زندانیان ساکن این بند به ارائه نقشه طبقات مختلف این بند جهت آشنایی بیشتر با این محل نیز پرداخته شده است.

این بند به دو طبقه تقسیم شده است. در طبقه همکف اتاق‌های مدیریت، پاسیارها، مانیتورینگ، فروشگاه و دو اتاق نیز تحت عنوان قرنطینه قرار دارد. حمام و هواخوری بند نیز در این طبقه قرار دارند. در طبقه اول بند زنان اوین نیز سه اتاق به عنوان خوابگاه اصلی محبوسان، در کنار قرنطینه‌ی اصلی زندانیان و متهمان تازه‌وارد، آشپزخانه، حمام، سرویس بهداشتی، کتابخانه و نمازخانه قرار دارد.

قرنطینه اصلی این بند که به نام «سالن دو» نیز شناخته می‌شود از آبان ۹۶ به تعدادی از زنان و کودکان خردسال که گفته می‌شد همسران و کودکان مردان متهم به همکاری با داعش هستند، اختصاص داده شد. در فروردین ماه ۹۹ با توجه به بخشنامه قوه قضاییه این محکومان آزاد شدند؛ اما با شیوع ویروس کرونا و اصرار زندانیان محبوس در اتاق‌های ۱، ۲ و ۳ این محل به عنوان قرنطینه موقت بند زنان زندان اوین مورد استفاده قرار گرفت. در ابتدا در قرنطینه  توسط پاسباران  قفل شده و همچون ساکنان پیشین این سالن با آنان برخورد می‌شد اما پس از وقوع زلزله‌ای در تهران و با اصرار زندانیان و وکلای بند نهایتا قفل در آن که رو به در منتهی به راهروی اصلی در طبقه اول قرار دارد، گشوده شد. پنجره‌های قرنطینه اصلی با استفاده از طلق آهنی و پلاستیکی پوشیده شده و این امر باعث می‌شود نور خورشید به داخل سالن نفوذ نکند.

در حال حاضر و با توجه به شیوع ویروس کرونا نحوه ورود محکومان و یا متهمان جدید به این بند به این گونه است که افراد به مدت ۱۴ روز در سالن دو و همچنین در صورت تکمیل بودن ظرفیت قرنطینه بخشی از ورودیان جدید به دو اتاق کوچک که به عنوان قرنطینه طبقه همکف تعبیه شده، و در مواردی به سالن باشگاه ورزشی منتقل می‌شوند. با این وجود تلفن‌های زندان که در باشگاه ورزشی قرار دارند و فروشگاه زندان با سایر زندانیان مشترک است. بنابراین امکان انتقال ویروس کماکان از میان نرفته است.

پس از آغاز شیوع ویروس کرونا، تهیه ماسک و دستکش بر عهده زندانیان است. در فروشگاه زندان هر یک عدد ماسک و یا هر یک جفت دستکش با قیمتی بین هشت تا ده هزار تومان به زندانیان فروخته می‌شود. مواد شوینده و ضدعفونی کننده نیز به شکل جیره‌بندی از طرف زندان به زندانیان داده می‌شود اما به دلیل کم بودن این مواد به زندانیان باید با هزینه شخصی به چند برابر قیمت این مواد را از فروشگاه خریداری ‌کنند. الکل و سایر مواد ضدعفونی کننده نیز به میزان کم و با قیمت بالا در فروشگاه زندان عرضه می‌شود که به همین دلیل شماری از زندانیان به صورت اشتراکی این مواد را خریداری می‌کنند.

به علت کیفیت پایین غذای زندان، اغلب این زندانیان ناچار به خرید مواد غذایی با چند برابر قیمت اصلی از فروشگاه زندان هستند. تجهیزات آشپزخانه نیز با هزینه شخصی همین زندانیان و یا خیرین پیشتر خریداری شده است. جیره خشکی که از سوی زندان به صورت ماهانه تحویل داده می‌شود کفاف یک هفته را هم نمی‌دهد و کیفیت آن نیز عموما بسیار نازل است. کمیت جیره غذایی زندان به حدی کاهش یافته است که به عنوان مثال هر بسته مرغ میان چند زندانی تقسیم می‌شود.

زندانیان سه روز در هفته و در روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه هر بار ده دقیقه با استفاده از تلفن کارتی که در باشگاه ورزشی بند نصب شده تماس می‌گیرند. هر زندانی می‌تواند تا ۵ شماره تلفن را در کارت خود ذخیره کند. طی این تماس‌های تلفنی کوتاه ۱۰ دقیقه‌ای نیز بارها یک صدای ضبط شده خودکار (این تماس از زندان اوین برقرار شده، تماس گیرنده زندانی است) تماس را قطع می‌کند و هر بار به مدت هفت ثانیه پخش می‌شود. به علاوه این صدا سبب آزار فرزندان خردسال مادران زندانی می‌شود و نمی‌توانند در همین فرصت محدود نیز با فرزندان خود صحبت کنند. به این شکل مادران محبوس در این زندان پیش از تعطیلی مدارس عملا از حق تماس تلفنی با فرزندان خود محروم بوده‌اند؛ زیرا بیشتر فرزندان آنها دانش‌آموز بوده و در این ساعات امکان گفتگوی تلفنی با مادرانشان را نداشتند. با این حال تمام ساکنین بند حق استفاده از تلفن را دارند و هیچ زندانی از حق خود انصراف نداده است.

تا پیش از شیوع ویروس کرونا ملاقات‌ها به دو شکل کابینی و حضوری انجام می‌شد. اما پس از شیوع ویروس ملاقات حضوری تمام زندانیان کاملا قطع شده است. ملاقات کابینی نیز هر هفته یکبار و در روز یکشنبه انجام می‌شود. همچنین ملاقات مادران با فرزندانشان که پیشتر در روزهای چهارشنبه صورت می گرفت از نزدیک به یک سال قبل به صورت کامل لغو شده است. برای ملاقات کابینی مسئولان زندان به هیچ عنوان پیش بینی مواد ضدعفونی کننده برای تمیز کردن صندلی و گوشی تلفن را ندارند و همین مواد نیز باید از سوی خانواده زندانیان همراه با خود آورده شود. همچنین شیشه‌های سالن ملاقات بسیار قدیمی، کدر و پر از لکه است که دیدن طرفین را بسیار دشوار کرده است.

پس از شیوع ویروس کرونا نه تنها اعزام زندانیان به دادگاه و دادسرا لغو نشد بلکه این اعزام‌ها نسبت به قبل سیر صعودی پیدا کرد. به نحوی که در این مدت بارها زندانیانی همچون مریم اکبری منفرد و آتنا دائمی در رابطه با پرونده‌های جدیدی که برای آنها گشوده شده به دادسرا و دادگاه احضار شدند اما این زندانیان به دلیل نگرانی از شیوع ویروس کرونا از حضور در دادسرا یا دادگاه تا حد ممکن خودداری کردند. به ویژه به آن دلیل که در جریان اعزام‌ها مسئولان زندان و سربازانی که زندانیان را همراهی می‌کنند از رعایت موارد بهداشت فردی و استفاده از ماسک و دستکش خودداری می‌کنند.

بند زنان زندان اوین دارای امکاناتی مانند کتابخانه، باشگاه ورزشی و کارگاه معرق است. اغلب وسایل ورزشی باشگاه خراب هستند و هیچ تدبیری برای تعمیر آنان اندیشیده نشده است. علیرغم شیوع کرونا و تغییر شرایط بهداشتی که استفاده از فضا و ادوات مشترک را خطرناک می‌کند هیچ‌گونه تدابیر بهداشتی برای استفاده زندانیان از این محل توسط مدیریت زندان اعمال نشده است. وضعیتی که استفاده زندانیان از این محیط را پرخطر می‌کند و در نقطه مقابل صرف نظر زندانیان از حداقل امکان تحرک و ورزش در محیط بسته زندان را به خطر دیگری برای سلامتی آنان تبدیل می‌کند.

تا پیش از ریاست غلامرضا ضیائی بر زندان اوین، زندانیان می‌توانستند اقلام مورد نیاز کار خود همچون چرم را از خارج از زندان چرم تهیه کنند. اما با شروع ریاست غلامرضا ضیائی تهیه چرم از خارج از زندان ممنوع شده و به زندانیان گفته شد که می‌توانند چرم مورد نیازشان را از فروشگاه تهیه کنند. کیفیت چرم عرضه شده در فروشگاه زندان بسیار پایین بود که همچون سایر اقلام با چند برابر قیمت فروخته می‌شد. در نتیجه زندانیان از خرید چرم امتناع کرده و در نتیجه کارگاه چرم عملا متوقف شده است. این امر در حالی است که بسیاری از زندانیان بخشی از هزینه‌های خود را از طریق فروش همین محصولات تامین می‌کردند.

تا پیش از این نیز کتاب و اقلام فرهنگی دیگر همواره با سنگ‌اندازی‌های بخش فرهنگی زندان تحویل گرفته می‌شد. شماری از انتشارات داخلی نیز مورد تایید بخش فرهنگی نیستند و کتب این انتشارات به زندانی تحویل داده نمی‌شد. طی یک سال گذشته این محدودیت نیز چندین برابر شده و عملا تحویل بسیاری از کتاب‌ها متوقف شده است.